Galerie

Sołectwo Rozdrażew


Sołectwo Rozdra...

Wieś Rosdraseuo należała do dawnych, wczesnośredniowiecznych osad. Po raz pierwszy nazwa ta w dokumentach historycznych pojawiała się w 1270 r. kiedy ówczesny książę dzielnicy wielkopolskiej Bolesław Pobożny nadał właścicielowi osady – rycerzowi Świętomirowi pozwolenie na lokalizację miasta na prawie niemieckim z jednoczesnym zwolnieniem z obowiązku płacenia podatku. O tym, że Rozdrażew był miastem świadczy m. in. układ kwadratowego placu w centrum miejscowości pełniącego w dawnych czasach funkcję rynku z czterema wlotami ulic. Ostatni raz Rozdrażew wymieniany jako miasto w dokumencie z 1519 r. wygaśnięcie praw miejskich spowodowane było słabnącą rolą Rozdrażewa. Miejscowość położona była na uboczu głównych szlaków komunikacyjnych. Droga z Krotoszyna do Dobrzycy stanowiła jedynie lokalny trakt.

Od XIV wieku do 1685 r. miejscowe dobra należały do Rozdrażewskich. Około 1690 r. majątek nabył Franciszek Zygmunt Gałecki, kuchmistrz wielki koronny, starosta poznański. Do Gałeckiego w tym czasie należał również tez Krotoszyn. W XVIII i XIX w. Rozdrażew był własnością kolejno: Potockich, Gadomskich, Husarzewskiego, ministra Goerne i książąt Thurn und Taxi.

 

W trakcie konferencji barskiej (1768-1772), majątek Rozdrażewa został zarekwirowany przez Izbę Konsyliarską, na miejscowość wystawiono obowiązek wystawienia dwóch żołnierzy piechoty. Po II rozbiorze Polski Rozdrażew znalazł się w zaborze pruskim. Pod koniec XIX w. miejscowość liczyła 135 domów i blisko tysiąc mieszkańców. Zdecydowaną większość stanowili katolicy. W 1900 r. w zachodniej części miejscowości powstała cegielnia. Rozdrażew należał kolejno do powiatu Pyzdrowskiego i krotoszyńskiego, województwa kaliskiego i departamentu poznańskiego, był ośrodkiem wójtostwa obwodowego, siedziba gromady, a od 1972 r. jest siedzibą gminy. Obecnie na terenie Rozdrażewa znajduje się 386 posesji, w których mieszka ponad 1700 osób.

Rozdrażew to nazwa osobowa wywodząca się najprawdopodobniej od imienia Rozdraż, utworzonego od czasownika rozdrażniać. Od II połowy XIII w. do osiemnastego stulecia występowała w rodzaju nijakim: Rozdraseuo (1270), Rozdrażewo (1578), Rozrażewo (1620). U schyłku XVIII w. brzmiała w rodzaju męskim: Rozdrażew. W tej postaci zachowała się do dnia dzisiejszego.

Rozdrażewscy należeli do najstarszych polskich rodów szlacheckich. W XIV w. osiedlili się Rozdrażewianie. Odegrali niemała role w polskiej polityce XIV-XVI w. Podczas potopu szwedzkiego (1555-1560) walczyli w obronie Rzeczypospolitej. W lesie pomiędzy Krotoszynem a Sulmierzycami znajduje się Dąb Rozdrażewskich, pod którym w 1656 r. pod wodzą Jakuba Rozdrażewskiego potajemnie gromadziła się okoliczna ludność walcząca z najeźdźcą. Wojna ta doprowadziła Rozdrażewskich do finansowej ruiny.

W trakcie wojny północnej ród Rozdrażewskich poparł Stanisława Leszczyńskiego, czym sprowadził na siebie niechęć króla Augusta II Mocnego. Właściciele Rozdrażewa opuścili swoją miejscowość, ukrywali się w lasach krotoszyńskich i w osadzie Roszki. Zrezygnowali z nazwiska. Jan, Adam i Maciej pełnili służbę u hetmana Andrzeja Potockiego. Najbardziej znanymi przedstawicielami rodu byli: Stanisław – kasztelan Rogodziński, Jan- podkomorzy poznański, Jan – starosta odolanowski i poseł na sejm, Hieronim – biskup wrocławski, Jakub – starosta odolanowski i kolski, kasztelan kaliski i wojewoda inowrocławski.

Mieszkańcy Rozdrażewa uczestniczyli w Powstaniu Wielkopolskim. Kampania rozdrażewska z ogromnym poświęceniem walczyła pod Zdunami. To w walkach o tą miejscowość poległo 18 osób. Rozdrażewscy powstańcy wzięli udział w pogrzebie Franciszka Sowińskiego, pierwszego powstańca z Krotoszyna poległego w boju. Rozdrażewianie uzbrojeni byli w kosy – symbolicznie nawiązując do kosynierów z powstania kościuszkowskiego. Wśród tych, którzy zginęli pod Zdunami był Władysław Dudek.

Przez Rozdrażew jeszcze kilkanaście lat temu przebiegała linia kolei wąskotorowej, łącząca Krotoszyn z Pleszewem, popularnie nazywana baną. Kolej ta powstała w 1900 r. inicjatorem tej budowy był ówczesny właściciel Dobrzycy, Zygmunt Czarnecki. Na trasie kolejki znajdowało się 14 stacji, szerokość torów wynosiła 75 cm. Kolej funkcjonowała do 12 stycznia 1986 r. Wtedy to przejechał ostatni skład, z czasem zdemontowano tory. W budynku dawnej stacji kolejowej w Rozdrażewie znajduje się obecnie Urząd Pocztowy. W miejscu końcowej stacji w Krotoszynie stoi zabytkowy parowóz.Funkcję sołtysa pełni od 23 lutego 2011r. Roman Poczta.